Số 5: Không bằng hai bàn tay mà bằng cả trái tim

VNO – Sinh năm 1999 trong một gia đình làm nghề cơ khí, Nguyễn Ngọc Nhứt lớn lên giữa những nhọc nhằn của cuộc sống mưu sinh. Từ Huế, gia đình anh chuyển vào Cần Thơ để lập nghiệp với hy vọng tìm được một cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng nghịch cảnh cứ bủa vây. Ở tuổi 14, lứa tuổi đáng ra đang ngồi trên ghế nhà trường, Nhứt buộc phải nghỉ học để phụ cha làm cơ khí, vừa đỡ đần kinh tế, vừa học nghề với mong muốn giản đơn: kiếm sống, gắn bó cùng gia đình.

Tai nạn ập đến vào một buổi chiều năm 2014, khi Nhứt vô tình cầm phải một thanh đòn tay chạm vào đường dây điện phía sau trong lúc thi công mái nhà. Cơ thể anh bị dòng điện tràn qua, ngã từ trên cao xuống. Sau khi được chuyển đến bệnh viện, bác sĩ xác định đó là một ca bỏng điện nghiêm trọng và buộc phải xử lý tổn thương bằng cách cắt bỏ hai cánh tay. Tương lai vốn đã không bằng phẳng, nay như sụp đổ hoàn toàn. Một cậu thiếu niên vừa bước qua tuổi mộng mơ đã phải đối mặt với nỗi đau khốc liệt nhất về thể chất lẫn tinh thần.

Trong lúc chạy chữa, Nhứt được đưa sang Hàn Quốc để phẫu thuật lắp tay giả. Ở nơi đất khách, anh gặp những giáo sư Hàn Quốc, những người không chỉ chữa trị vết thương cơ thể, mà còn gieo vào Nhứt đầy mặc cảm ấy một niềm tin mong manh. Các vị bảo rằng: “Sau này, em có thể học tiếng Hàn, làm hướng dẫn viên, phiên dịch viên. Người như em, vẫn có thể sống tốt, nếu kiên cường.” Lúc đó, Nhứt chưa hiểu hết những lời động viên ấy, nhưng chúng đã âm thầm ươm mầm một hạt giống sống tốt trong những ngày tối tăm nhất của cuộc đời.

Nhưng khi trở về Việt Nam, anh rơi vào khủng hoảng kéo dài. Không chỉ đơn thuần về sự mất mát thể chất, mà là cảm giác bản thân như một người dư thừa, không còn phù hợp với thế giới này. Nhứt thu mình lại, không dám ra ngoài, không tiếp xúc với ai, luôn cố giấu đôi tay không trọn vẹn dưới ống tay áo dài. Những suy nghĩ tiêu cực bủa vây…

Q: Sau tai nạn đó, điều gì đã xảy ra trong cuộc sống của anh?

Em tự nhốt mình nhiều năm! Em mang mặc cảm rất nặng nề, không dám tiếp xúc với ai, ra ngoài luôn mặc áo dài tay để che khuyết điểm. Em từng nghĩ: một người không còn tay thì sống thế nào? Sau này làm gì để sống? Mình không học, giờ cũng không có tay, vậy thì sống có nghĩa lý gì?

Đó là khoảng thời gian cực kỳ tăm tối. Em từng nghĩ đến những điều rất tiêu cực. Nhưng điều may mắn nhất là em luôn được gia đình yêu thương, nhất là ba mẹ và chị gái – những người không bao giờ từ bỏ em. Tình thương đó kéo em lại khỏi vực thẳm.

Suốt thời gian dài tự nhốt mình trong căn phòng nhỏ, Nhứt sống với mặc cảm và nỗi đau, cho đến khi chính bản thân anh cũng không thể chịu nổi sự tồn tại không mục đích ấy nữa. Anh bắt đầu học cách tự sinh hoạt trở lại: cầm chén, uống nước, mặc áo, tắm rửa… những việc tưởng chừng đơn giản với người bình thường, nhưng với Nhứt, đó là một hành trình tái sinh. Từng cử chỉ, từng động tác nhỏ là một lần vượt qua giới hạn của thể chất và tâm lý. Không ai khác, chính anh đã dạy lại chính mình cách sống.

Khi đã tự chăm sóc được bản thân, anh quyết định quay lại con đường học tập. Kế hoạch du học Hàn Quốc sau khi tốt nghiệp cấp 3 bị trì hoãn bởi đại dịch Covid-19, nên anh theo học ngành Marketing tại Đại học Công nghệ Tp. HCM. Sau hai năm, dù đã đạt học bổng trao đổi, nhưng visa lại không được cấp vì hoàn cảnh kinh tế. Không vì thế mà từ bỏ, anh tiếp tục hoàn thành chương trình đại học ở Việt Nam rồi sang Hàn Quốc, lần này không phải để điều trị, mà để học tập như một sinh viên đúng nghĩa, theo đuổi hành trình mà hơn một thập kỷ trước, trong cơn mê loạn của điện giật và dao mổ, anh từng được khơi gợi.

Hiện nay, Nguyễn Ngọc Nhứt là sinh viên hệ học tiếng tại Đại học Quốc gia Hanbat, Hàn Quốc. Dù khiếm khuyết hai cánh tay, nhưng lịch trình hằng ngày của anh không khác gì một sinh viên bình thường: sáng học tập, trưa ăn cơm tại ký túc xá, tối đọc sách, chạy bộ… Mọi sinh hoạt anh đều tự mình đảm đương, bởi may mắn thay hai khớp tay vẫn còn, đủ để anh rèn luyện và thích nghi. Những người Hàn xung quanh, từ các cô phụ bếp đến bạn bè, đều bày tỏ sự quan tâm nhẹ nhàng. “Các cô thấy em từ xa đã chuẩn bị cơm sẵn. Mọi người đối xử với em rất tử tế”, Nhứt chia sẻ.

Khi được hỏi về điều đã giúp anh không gục ngã, Nhứt im lặng một lúc rồi chậm rãi chia sẻ rằng: “Trước đây em từng oán trách nhiều lắm, từng hỏi: “Tại sao không phải người khác mà lại là mình?”. Nhưng sau này, khi đọc sách về Phật giáo, em hiểu rằng biến cố giúp mình nhìn lại bản thân. Em nhận ra trước kia mình sống hơi ngạo mạn, quyết định thiếu suy nghĩ. Tai nạn khiến em chiêm nghiệm lại, trưởng thành hơn. Từ đó em không oán nữa! Em nghĩ: “Ông Trời mang đi thứ mình muốn không phải vì mình không xứng đáng, mà vì mình xứng đáng có điều tốt hơn. Em chọn cách chấp nhận và sống tiếp.”

Ánh sáng từ bi của Đức Phật và sự trải nghiệm trong đời đã giúp anh chiêm nghiệm lại sự ngông nghênh, bồng bột của bản thân trong quá khứ. Khi tâm thay đổi, cuộc đời cũng thay đổi! Anh không còn than trách, không còn so sánh, và càng không tìm cách quay ngược thời gian.

Nhứt kể tiếp, “Có người từng hỏi em rằng nếu như có ai đó sẵn sàng hiến đôi tay cho em, em có đồng ý không? Nhưng em luôn trả lời là “không!”. Em không muốn đánh đổi thêm một rủi ro nào nữa. Em đã quen với chính mình như bây giờ rồi, và thấy nó không phải là rào cản nữa. Em vẫn sống, vẫn học, vẫn làm được rất nhiều thứ”.

Trải qua mất mát, Nhứt không những không gục ngã, mà còn tự tìm cho mình một lối đi riêng: trở thành người mang lại giá trị cho cộng đồng. Anh từng tham gia một dự án của các sinh viên trong trường đại học RMIT được ADC tổ chức vào năm 2023 nhằm thiết kế thiết bị hỗ trợ người khuyết tật. Với tư cách người trải nghiệm thật, anh chia sẻ về bất tiện của những cánh tay giả hiện nay cồng kềnh, bất tiện, thiếu thực tế. Từ đó, nhóm bạn phát triển thiết bị đeo trực tiếp vào khớp tay, có thể giúp người mất tay cầm nắm các vật dụng cơ bản. Dự án đoạt giải nhất và bắt đầu đi vào thử nghiệm thực tế. Những sản phẩm đầu tiên đã được gửi đến cộng đồng người khuyết tật và nhận về nhiều phản hồi tích cực. Trong mỗi sản phẩm ấy, có một phần khát vọng và lòng nhân hậu của Nguyễn Ngọc Nhứt.

Xem thêm về dự án: https://www.rmit.edu.vn/vi/tin-tuc/tat-ca-tin-tuc/2023/jun/accessibility-design-competition-khoi-goi-y-tuong-kien-tao-noi-lam-viec-binh-dang

Anh nói rằng người khuyết tật không phải là những người kém may mắn, mà nhiều khi là những người bị rào cản từ chính cách nghĩ của mình và từ cả định kiến của xã hội. Có những gia đình không cho con em đi học chỉ vì nghĩ rằng “khuyết tật thì làm được gì?” Cũng chính cách nhìn ấy khiến nhiều người sống thu mình, phụ thuộc, mất kết nối với thế giới. Nhứt tâm sự, “Cuộc đời cần có người lành và người không lành, để khi những người bình thường vấp ngã, họ có thể nhìn vào những người như chúng em để thấy mình vẫn còn cơ hội.”

Q: Theo anh, xã hội cần thay đổi thế nào để người khuyết tật được sống trọn vẹn hơn?

Trước hết là phải lắng nghe. Nhiều thiết bị hỗ trợ hiện nay được tạo ra mà không hỏi ý kiến người sử dụng. Thay đổi phải bắt đầu từ sự thấu hiểu. Ngoài ra, gia đình có vai trò rất lớn. Nhiều bậc phụ huynh còn giữ định kiến “khuyết tật thì làm gì được”, không cho con em mình cơ hội đi học. Điều đó càng khiến các bạn khép kín, lệ thuộc và mất phương hướng. Em tin rằng người khuyết tật vẫn có giá trị riêng. Đôi khi họ chỉ thiếu cơ hội, chứ không thiếu năng lực.

Q: Anh định nghĩa thế nào là “sống trọn vẹn” khi đã mất đi thứ mà nhiều người xem là thiết yếu nhất?

Sống trọn vẹn là do mình định nghĩa. Mọi tiêu chuẩn đều do số đông đặt ra. Nhưng không có nghĩa là người khác biệt thì không có quyền sống đủ đầy. Em từng nghĩ: nếu tạo hóa sinh ra con người với một cấu trúc nhất định thì mọi đồ vật được thiết kế cũng sẽ theo cấu trúc đó. Vậy người khác biệt sẽ gặp bất tiện – không phải vì họ sai, mà vì xã hội chưa đủ quan tâm đến họ. Chính vì thế em chọn sống trọn vẹn theo cách của riêng mình. Em không cần phải có tay như mọi người để sống một cuộc đời ý nghĩa.

Với Nhứt, định nghĩa về một cuộc sống trọn vẹn không nằm ở số chi trên cơ thể, mà ở khả năng chấp nhận bản thân và sống đúng với giá trị của mình. Anh tin rằng bất kỳ ai, dù khiếm khuyết thể chất, vẫn có thể có một cuộc đời đủ đầy nếu như họ được lắng nghe, được tin tưởng, và được tạo điều kiện phù hợp để phát triển.

Q: Cuối cùng, anh muốn gửi điều gì đến những ai đang mất phương hướng trong cuộc sống?

Nhiều người mất phương hướng vì họ đang cố chạy theo một điều gì đó xa vời tiền bạc, danh vọng… mà chưa biết rõ nó có thực sự mang lại hạnh phúc không. Trong lúc chạy theo những thứ đó, đôi khi họ đánh rơi những giá trị thật: gia đình, bạn bè, người thân. Đến lúc có được hết, họ mới nhận ra không còn ai để chia sẻ cùng. Em nghĩ: làm gì thì cũng nên cân bằng. Hãy dành thời gian nhiều hơn cho gia đình. Hạnh phúc là hành trình, không phải đích đến.

Nguyễn Ngọc Nhứt không chỉ là người sống sót sau một tai nạn nghiệt ngã. Anh là người tái sinh bằng nghị lực, bằng tri thức, và bằng cả lòng yêu thương dành cho những người đồng cảnh. Trong một thế giới tưởng chừng không còn chỗ đứng, anh đã tự tạo nên chỗ đứng cho chính mình. Không bằng hai bàn tay, mà bằng cả trái tim.

Câu chuyện của Nguyễn Ngọc Nhứt không chỉ khiến chúng ta khâm phục bởi ý chí phi thường của một con người vượt lên nghịch cảnh, mà còn là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về giá trị của sự sống, của nghị lực và lòng tin vào bản thân. Trong mỗi bước chân chông chênh giữa đất khách, Nhứt đã chứng minh rằng: “khuyết tật không phải là một kết thúc mà có thể là khởi đầu của một hành trình khác, ý nghĩa và nhân văn hơn”.

Gửi đến các bạn trẻ đang học tập, sinh sống tại Hàn Quốc hay bất kỳ nơi đâu trên thế giới: nếu bạn đang mệt mỏi, mất phương hướng, hoặc cảm thấy thế giới quá rộng lớn còn bản thân thì quá nhỏ bé hãy nhớ rằng, bạn không cô đơn. Mỗi chúng ta đều mang trong mình một hành trình riêng, một câu chuyện đáng được trân trọng. Những khó khăn không đến để hủy hoại chúng ta, mà để tôi luyện, để nhắc ta nhớ rằng: “mình mạnh mẽ hơn mình nghĩ!”.

Cuộc sống chưa bao giờ dễ dàng, nhưng mỗi bước đi kiên định sẽ dẫn ta đến những điều tốt đẹp hơn. Hãy tin rằng bạn xứng đáng được yêu thương, được công nhận, và được sống một cuộc đời ý nghĩa dù bạn đang ở đâu, mang hình hài ra sao, hay xuất phát từ hoàn cảnh nào. Và nếu có lúc nào đó bạn muốn bỏ cuộc, xin hãy nhớ tới Nguyễn Ngọc Nhứt – một chàng trai không còn đôi tay, nhưng vẫn đủ bản lĩnh để viết tiếp cuộc đời mình bằng trái tim rực lửa. Cũng như bạn, anh ấy từng hoài nghi, từng tuyệt vọng, từng ngã gục. Nhưng rồi anh đã đứng dậy và bạn cũng sẽ làm được. Bởi vì trong mỗi con người, luôn tồn tại một nguồn sáng chỉ cần ta đủ kiên trì để thắp lên.

Huệ Hải ⒸSen Việt Xứ Hàn